Okres i wymiar ochronny raka szlachetnego
Rak szlachetny Astacus astacus
Okres ochronny raka szlachetnego zależy od płci (§ 7 ust. 1 pkt 19): samce: od 15 października do 15 marca; samice: od 15 października do 31 lipca.
Rozporządzenie podaje wymiar ochronny raka szlachetnego: 12 cm (samice), 10 cm (samce) (§ 6 ust. 1 pkt 25), ale gatunek jest pod ochroną częściową: dziko żyjących raków nie wolno łowić bez zezwolenia RDOŚ.
Przepisy krajowe
Nie
Gatunek chroniony
- samce: w ochronie do 15 marca 2027
- samice: w ochronie do 31 lipca 2027
- Wymiar ochronny
- Brak: gatunek pod ochroną częściowąDz.U. 2022 poz. 2380
- Okres ochronny
- 15.10 do 15.03: samce
- 15.10 do 31.07: samice
- Uwaga
- Ochrona częściowa (rak rzeczny, zał. 2 lp. 102, Dz.U. 2022 poz. 2380): połów dziko żyjących raków wymaga zezwolenia RDOŚ; wymiar i okres z § 6–7 dotyczą połowu na podstawie takiego zezwolenia.
- Pomiar
- od wierzchołka rostrum do końca telsona§ 6 ust. 2
Okręg PZW może mieć dla raka szlachetnego ostrzejsze zasady: przepisy krajowe a okręgowe.
O gatunku
Rak szlachetny, zwany też rzecznym, był kiedyś pospolity w polskich wodach. Wyniszczyła go dżuma racza, choroba przenoszona przez raki pochodzenia amerykańskiego (pręgowatego i sygnałowego), na którą rak szlachetny nie jest odporny. Dziś żyje głównie w czystych jeziorach i rzekach, gdzie nie dotarły obce raki.
Rozporządzenie daje mu różny wymiar dla samic i samców oraz różny okres ochronny według płci. Gatunek jest pod ochroną częściową (zał. 2 lp. 102, Dz.U. 2022 poz. 2380): dziko żyjących raków nie wolno łowić bez zezwolenia RDOŚ (art. 56 ustawy o ochronie przyrody), a zezwolenie okręgu PZW go nie zastępuje. Wymiar i okres z § 6–7 dotyczą połowu na podstawie takiego zezwolenia.
- Rodzina
- rakowate (Astacidae)
- Długość
- zwykle 10–16 cm
- Tarło
- Gody jesienią; samica nosi jaja pod odwłokiem do lata.
- Środowisko
- Czyste jeziora i rzeki o twardym dnie z kryjówkami.
- Pokarm
- Wszystkożerny: rośliny, bezkręgowce, padlina.
Jak rozpoznać
- Masywne, szerokie szczypce, od spodu czerwone.
- Pancerz ciemnobrązowy do prawie czarnego.
- Brak białej plamki na zawiasie szczypiec (ma ją obcy rak sygnałowy).
Z czym się myli
- Rak sygnałowy: gatunek obcy (§ 8): biała lub turkusowa plamka na zawiasie szczypiec, gładki pancerz; nie wolno go wypuścić.
- Rak błotny: rak błotny ma długie, wąskie szczypce bez czerwieni od spodu.
Rozród
Gody jesienią; samica nosi jaja pod odwłokiem do lata.
Pytania egzaminacyjne
- Jaki jest wymiar ochronny samicy raka szlachetnego? (Wymiary ochronne)
- Jaki jest okres ochronny samic raka szlachetnego i raka błotnego? (Okresy ochronne)
Pytania w wersji roboczej.