Ryby chronione w Polsce

Lista ryb i minogów z rozporządzenia o ochronie gatunkowej zwierząt (t.j. Dz.U. 2022 poz. 2380). Takiej ryby nie wolno zabrać ani używać jako przynęty, nawet jeśli złowisz ją przypadkiem.

Ochrona ścisła

Załącznik nr 1, lp. 495–499.

GatunekNazwa naukowaUwagiLp.
Jesiotr ostronosyAcipenser oxyrinchusSymbol (1): dodatkowy zakaz umyślnego płoszenia lub niepokojenia (§ 6 ust. 2).zał. 1, lp. 495
Koza złotawaSabanejewia auratazał. 1, lp. 496
Strzebla błotnaEupallasella percnuruszał. 1, lp. 497
GłowacicaHucho huchoTylko osobniki występujące w dorzeczu Dunaju.zał. 1, lp. 498
Minóg morskiPetromyzon marinusMinóg (bezżuchwowiec). zał. 1, lp. 499

Ochrona częściowa: wody śródlądowe

Załącznik nr 2. Gatunki, które wędkarz może spotkać w rzekach i jeziorach.

GatunekNazwa naukowaUwagiLp.
Śliz pospolityBarbatula barbatulazał. 2, lp. 47
Koza dunajskaCobitis elongatoideszał. 2, lp. 48
Koza pospolitaCobitis taeniazał. 2, lp. 49
PiskorzMisgurnus fossiliszał. 2, lp. 50
PiekielnicaAlburnoides bipunctatuszał. 2, lp. 51
BrzankaBarbus peloponnesius (B. carpathicus, B. meridionalis)zał. 2, lp. 52
CiosaPelecus cultratusZ wyjątkiem populacji Zalewu Wiślanego.zał. 2, lp. 53
RóżankaRhodeus amaruszał. 2, lp. 54
Kiełb białopłetwyRomanogobio albipinnatuszał. 2, lp. 55
Kiełb KessleraRomanogobio kesslerizał. 2, lp. 56
Głowacz białopłetwyCottus gobiozał. 2, lp. 65
Głowacz pręgopłetwyCottus poecilopuszał. 2, lp. 66
Minóg ukraińskiEudontomyzon mariaeMinóg (bezżuchwowiec). zał. 2, lp. 69
Minóg rzecznyLampetra fluviatilisMinóg (bezżuchwowiec). zał. 2, lp. 70
Minóg strumieniowyLampetra planeriMinóg (bezżuchwowiec). zał. 2, lp. 71

Ochrona częściowa: gatunki morskie i wędrowne

Ryby Bałtyku i ujść rzek z tego samego załącznika.

GatunekNazwa naukowaLp.
AlozaAlosa alosazał. 2, lp. 45
ParposzAlosa fallaxzał. 2, lp. 46
PocierniecSpinachia spinachiazał. 2, lp. 57
Babka czarnaGobius nigerzał. 2, lp. 58
Babka czarnoplamkaGobiusculus flavescenszał. 2, lp. 59
Babka piaskowaPomatoschistus micropszał. 2, lp. 60
Babka małaPomatoschistus minutuszał. 2, lp. 61
Taśmiak długiLumpenus lampretaeformiszał. 2, lp. 62
WężynkaNerophis ophidionzał. 2, lp. 63
IgliczniaSyngnathus typhlezał. 2, lp. 64
Kur rogaczMyoxocephalus quadricorniszał. 2, lp. 67
DennikLiparis lipariszał. 2, lp. 68

Raki rodzime

W załączniku nr 2 są też rak rzeczny (szlachetny) (lp. 102) i rak stawowy (błotny) (lp. 103). Jednocześnie rozporządzenie o połowie ryb z 2023 r. ustala dla nich wymiar i okres ochronny, „z zastrzeżeniem przepisów” o ochronie przyrody. Pierwszeństwo ma ochrona gatunkowa (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o rybactwie śródlądowym): dziko żyjących raków nie wolno chwytać bez zezwolenia RDOŚ (art. 56 ustawy o ochronie przyrody), a zezwolenie okręgu PZW go nie zastępuje. Wymiar i okres z § 6–7 obowiązują przy połowie na podstawie takiego zezwolenia. Dlatego nasz kalkulator odpowiada dla obu raków „Nie” i podaje wymiar oraz okres jako informację.

Co oznacza ochrona dla wędkarza

Wobec dziko żyjących zwierząt z obu załączników obowiązują m.in. zakazy umyślnego zabijania, okaleczania lub chwytania, transportu, przetrzymywania i posiadania okazów oraz niszczenia ich siedlisk i tarlisk (§ 6 ust. 1 rozporządzenia o ochronie gatunkowej). Ustawa o rybactwie śródlądowym dodaje zakaz połowu ryb „w wypadkach określonych przepisami o ochronie przyrody” (art. 8 ust. 1 pkt 1), a złowioną żywą rybę każe niezwłocznie wypuścić do łowiska (art. 9 ust. 1).

Najczęstsze sytuacje nad wodą to przypadkowe złowienie małych ryb dennych (śliz, koza, głowacz białopłetwy) na robaka albo różanki w siatce na żywca. Takie ryby wypuszczasz od razu. Do łowienia na żywca używaj tylko gatunków niechronionych, pozyskanych z tej samej wody (art. 7 ust. 1a ustawy).

Uwaga o źródle

W pliku PDF tekstu jednolitego kolumna nazw naukowych jest przesunięta o jeden wiersz względem nazw polskich. Pary nazwa polska i naukowa w tabelach powyżej dopasowaliśmy ręcznie według numerów porządkowych i znanej systematyki (np. śliz to Barbatula barbatula, piskorz to Misgurnus fossilis). Polskie nazwy i numery są przepisane z aktu.

Pytania o gatunki chronione

Czy różankę albo piskorza można złowić na przynętę?

Nie. Gatunki z załącznika nr 2 objęte są m.in. zakazem chwytania, zabijania, przetrzymywania i transportu (§ 6 rozporządzenia o ochronie gatunkowej). Nie wolno ich używać jako żywca.

Co zrobić, gdy złowię rybę chronioną?

Ostrożnie odhacz ją w wodzie lub nad wodą i niezwłocznie wypuść do łowiska. Nie zabieraj jej i nie przetrzymuj w siatce.

Czy minogi to ryby?

Systematycznie nie: to bezżuchwowce. W rozporządzeniu są wymienione obok ryb i wszystkie krajowe minogi są chronione.

Czy głowacica jest chroniona?

Ochroną ścisłą objęte są osobniki z dorzecza Dunaju. Poza nim głowacica ma krajowy wymiar 70 cm i okres ochronny 1.03 do 31.05 (Dz.U. 2023 poz. 1373), a łowiska zwykle mają ostrzejsze zasady.

Tabele i narzędzia