Ryby chronione w Polsce
Lista ryb i minogów z rozporządzenia o ochronie gatunkowej zwierząt (t.j. Dz.U. 2022 poz. 2380). Takiej ryby nie wolno zabrać ani używać jako przynęty, nawet jeśli złowisz ją przypadkiem.
Ochrona ścisła
Załącznik nr 1, lp. 495–499.
| Gatunek | Nazwa naukowa | Uwagi | Lp. |
|---|---|---|---|
| Jesiotr ostronosy | Acipenser oxyrinchus | Symbol (1): dodatkowy zakaz umyślnego płoszenia lub niepokojenia (§ 6 ust. 2). | zał. 1, lp. 495 |
| Koza złotawa | Sabanejewia aurata | zał. 1, lp. 496 | |
| Strzebla błotna | Eupallasella percnurus | zał. 1, lp. 497 | |
| Głowacica | Hucho hucho | Tylko osobniki występujące w dorzeczu Dunaju. | zał. 1, lp. 498 |
| Minóg morski | Petromyzon marinus | Minóg (bezżuchwowiec). | zał. 1, lp. 499 |
Ochrona częściowa: wody śródlądowe
Załącznik nr 2. Gatunki, które wędkarz może spotkać w rzekach i jeziorach.
| Gatunek | Nazwa naukowa | Uwagi | Lp. |
|---|---|---|---|
| Śliz pospolity | Barbatula barbatula | zał. 2, lp. 47 | |
| Koza dunajska | Cobitis elongatoides | zał. 2, lp. 48 | |
| Koza pospolita | Cobitis taenia | zał. 2, lp. 49 | |
| Piskorz | Misgurnus fossilis | zał. 2, lp. 50 | |
| Piekielnica | Alburnoides bipunctatus | zał. 2, lp. 51 | |
| Brzanka | Barbus peloponnesius (B. carpathicus, B. meridionalis) | zał. 2, lp. 52 | |
| Ciosa | Pelecus cultratus | Z wyjątkiem populacji Zalewu Wiślanego. | zał. 2, lp. 53 |
| Różanka | Rhodeus amarus | zał. 2, lp. 54 | |
| Kiełb białopłetwy | Romanogobio albipinnatus | zał. 2, lp. 55 | |
| Kiełb Kesslera | Romanogobio kessleri | zał. 2, lp. 56 | |
| Głowacz białopłetwy | Cottus gobio | zał. 2, lp. 65 | |
| Głowacz pręgopłetwy | Cottus poecilopus | zał. 2, lp. 66 | |
| Minóg ukraiński | Eudontomyzon mariae | Minóg (bezżuchwowiec). | zał. 2, lp. 69 |
| Minóg rzeczny | Lampetra fluviatilis | Minóg (bezżuchwowiec). | zał. 2, lp. 70 |
| Minóg strumieniowy | Lampetra planeri | Minóg (bezżuchwowiec). | zał. 2, lp. 71 |
Ochrona częściowa: gatunki morskie i wędrowne
Ryby Bałtyku i ujść rzek z tego samego załącznika.
| Gatunek | Nazwa naukowa | Lp. |
|---|---|---|
| Aloza | Alosa alosa | zał. 2, lp. 45 |
| Parposz | Alosa fallax | zał. 2, lp. 46 |
| Pocierniec | Spinachia spinachia | zał. 2, lp. 57 |
| Babka czarna | Gobius niger | zał. 2, lp. 58 |
| Babka czarnoplamka | Gobiusculus flavescens | zał. 2, lp. 59 |
| Babka piaskowa | Pomatoschistus microps | zał. 2, lp. 60 |
| Babka mała | Pomatoschistus minutus | zał. 2, lp. 61 |
| Taśmiak długi | Lumpenus lampretaeformis | zał. 2, lp. 62 |
| Wężynka | Nerophis ophidion | zał. 2, lp. 63 |
| Iglicznia | Syngnathus typhle | zał. 2, lp. 64 |
| Kur rogacz | Myoxocephalus quadricornis | zał. 2, lp. 67 |
| Dennik | Liparis liparis | zał. 2, lp. 68 |
Raki rodzime
W załączniku nr 2 są też rak rzeczny (szlachetny) (lp. 102) i rak stawowy (błotny) (lp. 103). Jednocześnie rozporządzenie o połowie ryb z 2023 r. ustala dla nich wymiar i okres ochronny, „z zastrzeżeniem przepisów” o ochronie przyrody. Pierwszeństwo ma ochrona gatunkowa (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o rybactwie śródlądowym): dziko żyjących raków nie wolno chwytać bez zezwolenia RDOŚ (art. 56 ustawy o ochronie przyrody), a zezwolenie okręgu PZW go nie zastępuje. Wymiar i okres z § 6–7 obowiązują przy połowie na podstawie takiego zezwolenia. Dlatego nasz kalkulator odpowiada dla obu raków „Nie” i podaje wymiar oraz okres jako informację.
Co oznacza ochrona dla wędkarza
Wobec dziko żyjących zwierząt z obu załączników obowiązują m.in. zakazy umyślnego zabijania, okaleczania lub chwytania, transportu, przetrzymywania i posiadania okazów oraz niszczenia ich siedlisk i tarlisk (§ 6 ust. 1 rozporządzenia o ochronie gatunkowej). Ustawa o rybactwie śródlądowym dodaje zakaz połowu ryb „w wypadkach określonych przepisami o ochronie przyrody” (art. 8 ust. 1 pkt 1), a złowioną żywą rybę każe niezwłocznie wypuścić do łowiska (art. 9 ust. 1).
Najczęstsze sytuacje nad wodą to przypadkowe złowienie małych ryb dennych (śliz, koza, głowacz białopłetwy) na robaka albo różanki w siatce na żywca. Takie ryby wypuszczasz od razu. Do łowienia na żywca używaj tylko gatunków niechronionych, pozyskanych z tej samej wody (art. 7 ust. 1a ustawy).
Uwaga o źródle
W pliku PDF tekstu jednolitego kolumna nazw naukowych jest przesunięta o jeden wiersz względem nazw polskich. Pary nazwa polska i naukowa w tabelach powyżej dopasowaliśmy ręcznie według numerów porządkowych i znanej systematyki (np. śliz to Barbatula barbatula, piskorz to Misgurnus fossilis). Polskie nazwy i numery są przepisane z aktu.
Pytania o gatunki chronione
Czy różankę albo piskorza można złowić na przynętę?
Nie. Gatunki z załącznika nr 2 objęte są m.in. zakazem chwytania, zabijania, przetrzymywania i transportu (§ 6 rozporządzenia o ochronie gatunkowej). Nie wolno ich używać jako żywca.
Co zrobić, gdy złowię rybę chronioną?
Ostrożnie odhacz ją w wodzie lub nad wodą i niezwłocznie wypuść do łowiska. Nie zabieraj jej i nie przetrzymuj w siatce.
Czy minogi to ryby?
Systematycznie nie: to bezżuchwowce. W rozporządzeniu są wymienione obok ryb i wszystkie krajowe minogi są chronione.
Czy głowacica jest chroniona?
Ochroną ścisłą objęte są osobniki z dorzecza Dunaju. Poza nim głowacica ma krajowy wymiar 70 cm i okres ochronny 1.03 do 31.05 (Dz.U. 2023 poz. 1373), a łowiska zwykle mają ostrzejsze zasady.