Rak pręgowaty: gatunek obcy, którego nie wolno wypuścić
Rak pręgowaty Faxonius limosus
Rak pręgowaty to gatunek nierodzimy. Złowiony okaz trzeba niezwłocznie uśmiercić i nie wolno go wpuścić ani do łowiska, w którym go złowiono, ani do innych wód (§ 8 rozporządzenia z 2023 r., który wymienia raka pręgowatego z nazwy).
Rak pręgowaty nie ma wymiaru ani okresu ochronnego. Przepisy nie chronią tego gatunku, tylko nakazują usunąć go z wody, bo wypiera rodzime gatunki.
Przepisy krajowe
§ 8 rozporządzenia z 2023 r.: złowione okazy gatunków nierodzimych „należy niezwłocznie uśmiercić i nie można ich wpuszczać ani do łowiska, w którym je złowiono, ani do innych wód”. Przepis wymienia raka pręgowatego z nazwy.
Zabierz
Gatunek nierodzimy: nie wolno go wypuścić (§ 8)
- Wymiar ochronny
- nie dotyczy: gatunek nierodzimy§ 8
- Okres ochronny
- nie dotyczy: złowiony okaz trzeba uśmiercić§ 8
- Uwaga
- § 8 wymienia gatunek z nazwy. Inwazyjny gatunek obcy z listy unijnej (Dz.U. 2022 poz. 2649, zał. 1 lp. 79).
§ 8 to przepis krajowy, okręg PZW nie może go złagodzić.
O gatunku
Rak pręgowaty, zwany też amerykańskim, pochodzi ze wschodu Ameryki Północnej. Do Polski sprowadzono go w 1890 r. na Pomorze, a dziś jest najpospolitszym rakiem w naszych jeziorach i rzekach. Przenosi dżumę raczą (Aphanomyces astaci), na którą sam jest odporny, a która zabija rodzime raki szlachetne i błotne.
Wędkarze często łowią go przypadkiem na robaka lub kawałek ryby. § 8 wymienia raka pręgowatego z nazwy: złowionego nie wolno wypuścić. W przeciwieństwie do rodzimych raków nie jest pod ochroną gatunkową, więc nie dotyczy go wymóg zezwolenia RDOŚ.
- Rodzina
- Cambaridae (raki amerykańskie)
- Długość
- zwykle 7–10 cm, rzadko ponad 12 cm
- Tarło
- Gody jesienią i wczesną wiosną; samica nosi jaja pod odwłokiem do maja–czerwca. Dojrzewa szybko, już w 1.–2. roku życia.
- Środowisko
- Jeziora, rzeki, kanały i zbiorniki zaporowe, także zanieczyszczone i o mulistym dnie.
- Pokarm
- Wszystkożerny: rośliny, bezkręgowce, ikra, padlina.
Jak rozpoznać
- Rdzawoczerwone, poprzeczne pręgi na segmentach odwłoka.
- Ostre kolce po bokach pancerza za bruzdą szyjną.
- Stosunkowo małe szczypce z pomarańczowymi końcówkami.
- Pancerz brązowooliwkowy, chropowaty.
Z czym się myli
- Rak błotny: rak błotny nie ma rdzawych pręg na odwłoku ani kolców po bokach pancerza; jest chroniony.
- Rak marmurkowy: rak marmurkowy ma marmurkowy wzór na całym pancerzu, bez pręg na odwłoku; też z § 8.
Rozród
Gody jesienią i wczesną wiosną; samica nosi jaja pod odwłokiem do maja–czerwca. Dojrzewa szybko, już w 1.–2. roku życia.